الشيخ محمد الصادقي الطهراني
18
نگرشى جديد بر نماز و روزه مسافران ( فارسى )
« تأويل » هم كه در اختصاص خداى تعالى است و بعضاً آن را به وسيلهى وحى بر رسولاللَّه صلى الله عليه و آله و يا الهام به امامان معصوم عليهم السلام پس از وى القاء فرموده است ، در اين گونه موارد زمينهاى ندارد ، زيرا معنايش توسعه دادن به حكمى است كه در قرآن ، نمونهاى از آن ذكر شده ، و مأخذ حكم را معصوم به وحى يا الهام الهى مىداند ، زيرا مورد الحاقى يا بايد با مورد منصوص برابر و يا حدّاقل به آن نزديك باشد ، و مجرد سفرى كه هرگز خطر و ضررى براى روزهدارى و اتمام نماز ندارد ، به هيچ وجهى قابل پيوند زدن به زمينهى ترس و خطر نيست ، تا حالت عادى و احياناً راحتتر از وطن را به موارد ترس و خطر ملحق سازند . پيوند نماز و روزهى سفر به گونهاى مطلق به دو مورد قصر نماز در خطر ، و افطار روزه در مرض ، همچون پيوند زدن صفر به هزار است ، كه اگر خوف و ضررى وجود داشت از نماز كاسته شود و روزه نيز ممنوع گردد ، و اگر هم هيچ خوف و ضررى نبود به مجرد سفر هشت فرسنگى و يا يك روزه ، قصر عملى گردد ، گر چه اتمام نماز و انجام روزه راحتتر و دلپذيرتر از به جا آوردن آن در وطن باشد ! حال آن كه بر اساس نصّ قرآن انجام هر عمل خيرى با حرج و زحمت ، مستحب مىباشد و حرام نيست . پس چرا فتوا مىدهند كه انجام نماز كامل در سفرى كه هيچ گونه حرجى ندارد حرام است . و چرا روزهى بدون حرج را در سفرهاى معينى حرام مىدانند ؟ ! و بالاخره اگر اندكى ناراحتى كه احياناً در سفر هست موجب قصر و افطار بود مىبايست قرآن كه « بيانٍ لِلنَّاس » است حكم آن را بيان مىكرد تا حكم ناراحتىهاى بيشتر به روشنى از آن فهميده شود ؛ نه اين كه تنها « إِنْ خِفْتُمْ » و يا « عسر » ، آن هم ترس بر جان و مانند آن در قرآن به عنوان قصر و افطار ، به گونهى « حصْرْ » مطرح گردد ، و آنگاه مواردى ديگر